Nöropatik Ağrı
Nöropatik Ağrı Nedir?
Nöropatik ağrı, klasik “bir yerim ağrıyor” hissinden biraz farklıdır. Sinir sisteminin herhangi bir noktasında oluşan hasar ya da işleyiş bozukluğu sonucu ortaya çıkar. Yani sorun kas ya da eklemde değil, ağrıyı ileten sinirlerin kendisindedir. Bu nedenle ağrı bazen yanma, bazen elektrik çarpması, bazen de batma ya da iğnelenme şeklinde tarif edilir. Vücudun herhangi bir bölgesinde hissedilebilir ve kaynağı çevresel sinirler, beyin-omurilik sistemi ya da otonom sinir sistemi olabilir.
En Sık Hangi Nedenlerle Ortaya Çıkar?
Günlük pratikte nöropatik ağrının pek çok farklı sebebiyle karşılaşılır. Romatoid artrit, lupus, skleroderma gibi bazı romatizmal hastalıklar sinirleri etkileyebilir. Şeker hastalığı, özellikle uzun yıllar kontrolsüz seyretmişse, en sık nedenlerden biridir. Bazen büyük bir kaza gerekmez; küçük travmalar, sinir sıkışmaları ya da “tuzak nöropati” dediğimiz durumlar da bu ağrılara yol açabilir. Zona geçiren hastaların bir kısmı, döküntüler geçtikten sonra bile sinir boyunca süren ağrılarla uğraşmak zorunda kalır. Kanser hastalarında tümörün sinirlere baskısı ya da tutulumuna bağlı ağrılar görülebilir. Daha nadir olarak bazı doğuştan metabolik hastalıklar, uzun süreli alkol kullanımı ya da bazı ilaçlar da sinir hasarına neden olabilir.
Tedavide Nasıl Bir Yol İzlenir?
Tedavinin ilk ve en önemli adımı, ağrının nedenini doğru tespit etmektir. Nöropatik ağrı “herkese aynı ilaç” yaklaşımıyla kolayca kontrol altına alınabilen bir durum değildir. Genellikle ilk basamakta ilaç tedavisi planlanır. Bu amaçla sinir iletimini düzenleyen ilaçlar, bazı antidepresanlar ve lokal etkili anestezikler kullanılır. Bu ilaçlar klasik ağrı kesicilerden farklı çalışır ve doğrudan sinir kaynaklı ağrıyı hedef alır. Eğer ilaçlarla istenen rahatlama sağlanamazsa, daha ileri tedavi seçenekleri gündeme gelir. Burada temel ilke, en az yan etkiyle hastaya en fazla faydayı sağlamaktır.
Hangi Girişimsel Yöntemler Kullanılır?
Gerekli durumlarda epidural steroid enjeksiyonları uygulanabilir. Bu yöntemde, ağrılı bölgeye giden sinirlerin çıktığı omurilik seviyesine, epidural aralığa steroid içerikli ilaç verilir ve sinir üzerindeki iltihabi süreç baskılanmaya çalışılır. Daha dirençli olgularda spinal kord stimülasyonu gibi ileri yöntemler değerlendirilebilir. Bu yöntemin amacı, omurilik düzeyinde ağrı iletimini düzenleyen mekanizmaları devreye sokarak, ağrı sinyallerinin beyne ulaşmasını azaltmaktır. Özetle nöropatik ağrı, sabır ve kişiye özel yaklaşım gerektiren bir durumdur. Doğru değerlendirme ve uygun tedaviyle, çoğu hastada ağrı belirgin şekilde kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi anlamlı ölçüde artırılabilir.