Endometrium Kanseri (Rahim İç Zarı Kanseri)
Endometrium kanseri, kadın üreme organlarından rahmin iç tabakasında (endometrium) gelişen bir kanser türüdür. Kadınlarda en sık görülen jinekolojik kanserlerden biridir. Özellikle menopoz sonrası dönemde ortaya çıkar, ancak nadiren genç yaşlarda da görülebilir. Erken evrede belirti vermesi nedeniyle, diğer pek çok kanser türüne kıyasla erken tanı ve tedavi şansı oldukça yüksektir.
Endometrium Kanseri Nasıl Oluşur?
Rahmin iç yüzeyini döşeyen endometrium dokusu, her adet döngüsünde hormonların etkisiyle kalınlaşır ve gebelik oluşmazsa dökülür. Ancak bazı durumlarda östrojen hormonunun progesteron hormonu ile dengelenmemesi sonucu endometrium dokusu anormal biçimde büyür. Bu durum uzun süre devam ederse hücrelerde değişiklikler gelişir ve zamanla kanserleşme riski artar. Endometrium kanserlerinin büyük bölümü endometrioid tip adenokarsinom denilen türdedir. Bu tip, hormonlara duyarlı olup genellikle erken evrede belirti verir. Daha nadir görülen seröz veya berrak hücreli tipler ise daha agresif seyredebilir.
Risk Faktörleri
Bazı faktörler, endometrium kanseri gelişme riskini artırabilir. En önemlileri şunlardır:
Menopoz sonrası östrojen kullanımı
Obezite
Adet düzensizlikleri veya yumurtlama problemleri
Hiç doğum yapmamış olmak
Aile öyküsü (özellikle Lynch sendromu)
Yaş (çoğu olgu 50 yaş üzerindedir)
Diyabet ve hipertansiyon
Belirtiler
Endometrium kanserinin en erken ve en önemli belirtisi, anormal vajinal kanamadır. Menopoz sonrası dönemde her türlü vajinal kanama mutlaka ciddiye alınmalıdır. Adet gören kadınlarda sık, uzun süren veya fazla miktarda adet kanaması, adet arası lekelenmeler ya da ilişki sonrası kanama da uyarıcı olabilir. Ayrıca bazı hastalarda pelvik ağrı, akıntı veya rahimde dolgunluk hissi de görülebilir.
Tanı Nasıl Konur?
Şüpheli kanama yaşayan bir kadında ilk adım jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasonografidir. Ultrasonla endometrium kalınlığı ölçülür; menopoz sonrası dönemde bu kalınlığın 5 mm’nin üzerinde olması genellikle biyopsi gerektirir. Kesin tanı, endometrial biyopsi veya küretaj ile alınan dokunun patolojik incelenmesiyle konur. Tanı doğrulandıktan sonra, MR veya BT gibi görüntüleme yöntemleri, hastalığın yayılımını değerlendirmek için kullanılır.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi planı hastalığın evresine, hücre tipine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.
1. Cerrahi tedavi (histerektomi ve tüp-yumurtalıkların çıkarılması)
2. Radyoterapi (ışın tedavisi)
3. Kemoterapi
4. Hormon tedavisi
Prognoz (Hastalığın Gidişatı)
Endometrium kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir. Evre I hastalarda 5 yıllık sağkalım oranı %90’ların üzerindedir. İleri evrelerde oran düşmekle birlikte, modern tedavi yaklaşımlarıyla yaşam süresi ve kalitesi belirgin şekilde artmıştır.
Korunma Yolları
Sağlıklı kiloyu korumak
Doğum kontrol haplarının uzun süreli kullanımı (doktor önerisiyle)
Düzenli adet döngüsünü sağlamak
Diyabet ve hipertansiyonu kontrol altında tutmak
Şüpheli kanamalarda zaman kaybetmeden doktora başvurmak
