Bartholin Kisti ve Absesi
Bartholin Kisti ve Absesi: Kadın Sağlığında Sık Görülen Bir Sorun
Bartholin kisti ve absesi, kadınların genital bölgesinde sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Bu durum, genellikle ağrı, şişlik ve rahatsızlık hissiyle kendini gösterir. Her yaşta görülebilmesine rağmen, özellikle üreme çağındaki kadınlarda daha sık rastlanır. Bu makalede, Bartholin bezinin yapısı, kist ve abse oluşumunun nedenleri, belirtileri, tedavi seçenekleri ve hastaların dikkat etmesi gereken noktalar ayrıntılı olarak ele alınacaktır.Bartholin Bezi Nedir?
Bartholin bezleri, vajina girişinin iki yanında, labia minora’nın (iç dudaklar) iç kısmında yer alan küçük bezlerdir. Bu bezler, cinsel ilişki sırasında vajinal kayganlığı sağlamak için sıvı salgılar. Normal şartlarda bu sıvı, bezin küçük kanalı aracılığıyla dışarı atılır. Ancak bu kanal tıkanırsa, sıvı birikir ve kist oluşur. Eğer bu kist mikroorganizmalarla enfekte olursa, Bartholin absesi adı verilen daha ağrılı ve iltihaplı bir tablo gelişir.
Bartholin Kisti ve Absesi Neden Oluşur?
Bartholin kisti genellikle bezin kanalının tıkanması sonucu oluşur. Bu tıkanıklık, bazen enfeksiyonlar, bazen travma (örneğin doğum, cinsel ilişki, epilasyon), bazen de bezin salgı miktarının artması nedeniyle meydana gelebilir. Kanalın tıkanmasıyla birlikte sıvı dışarı çıkamaz ve birikir. Eğer bakteriler bu sıvının içine girerse, abse oluşur. En sık etken bakteriler arasında Escherichia coli (E. coli), Staphylococcus aureus ve Neisseria gonorrhoeae (bel soğukluğu etkeni) bulunur.
Belirtiler ve Bulgular
Kist genellikle ağrısız, yavaş büyüyen bir şişlik şeklinde ortaya çıkar. Bazı kadınlar, kisti fark etmeden uzun süre yaşayabilir. Ancak kist enfekte olup abseye dönüştüğünde, tablo oldukça rahatsız edici hale gelir. Absede ani gelişen şiddetli ağrı, kızarıklık, ısı artışı ve oturma ya da yürüme zorluğu görülebilir. Bazı durumlarda ateş de eşlik eder. Kistin büyüklüğüne bağlı olarak vajinal açıklıkta asimetri veya dolgunluk hissi oluşabilir.
Tedavi Yöntemleri
Bartholin kistinin tedavisi, kistin büyüklüğüne, ağrıya ve enfeksiyon olup olmamasına göre değişir. Küçük ve ağrısız kistler genellikle tedavi gerektirmez; yalnızca takip yeterlidir. Ancak ağrılı ve iltihaplı durumlarda tıbbi müdahale gerekir. Tedavi seçenekleri arasında şunlar yer alır:
Sıcak oturma banyosu Günde birkaç kez ılık suya oturmak, bez kanalının açılmasına yardımcı olabilir.
Antibiyotik tedavisi Enfeksiyon bulguları varsa, doktor uygun antibiyotiği reçete eder.
Drenaj (apse boşaltılması) Abse çok ağrılı ve büyükse, küçük bir cerrahi işlemle içeriği boşaltılır.
Word kateter uygulaması Abse boşaltıldıktan sonra, yeniden tıkanmayı önlemek için küçük bir balonlu kateter yerleştirilir. Bu yöntem, tekrar oluşma riskini azaltır.
Marsupializasyon Sık tekrarlayan kistlerde, bez kanalının ağız kısmı cerrahi olarak yeniden şekillendirilir.
Bez çıkarılması (Bartholin bez eksizyonu) Nadiren, tekrarlayan ve dirençli vakalarda cerrahi olarak bez tamamen alınabilir.
