Anormal Uterin Kanama (AUK)

Anormal Uterin Kanama (AUK): Neden Olur, Nasıl Tanınır ve Tedavi Edilir?

Kadınlarda adet (menstrüel) kanaması, üreme sisteminin doğal bir parçasıdır. Ancak bazen bu kanama miktar, süre veya düzen açısından normalden sapabilir. “Anormal uterin kanama (AUK)”, adet döngüsünde ortaya çıkan her türlü olağandışı kanamayı tanımlamak için kullanılan bir terimdir. AUK, adetten daha fazla veya uzun süren, düzensiz aralıklarla gelen ya da menopoz sonrası dönemde görülen her türlü kanamayı kapsar.Bu durum, sık görülen ama çoğu zaman ihmal edilen bir sağlık sorunudur. Oysa anormal kanama, hem yaşam kalitesini düşürür hem de bazen ciddi hastalıkların habercisi olabilir.

Normal Adet Kanaması Nasıldır?

Normal bir adet döngüsü ortalama 21 ila 35 gün sürer ve kanama süresi genellikle 2 ila 7 gün arasındadır. Toplam kan kaybı miktarı 80 mililitreden azdır (yaklaşık 4–5 ped/gün). Kanama bu sınırların dışında olduğunda, “anormal” kabul edilir.

Anormal Uterin Kanama Türleri

Aşırı miktarda kanama (Menoraji)

Adet süresinin uzaması (7 günden fazla) veya kanama miktarının artması.

Sık aralıklarla kanama (Polimenore)

Adetler arasındaki sürenin 21 günden kısa olması.

Seyrek adet görme (Oligomenore)

Döngü aralıklarının 35 günden uzun olması.

Düzensiz veya ara kanamalar
Adet arası dönemde veya cinsel ilişki sonrası görülen beklenmedik kanamalar.

Menopoz sonrası kanama

Menopozdan sonra, yani en az 12 ay adet görmeyen bir kadında yeniden vajinal kanama olması.

Nedenleri Nelerdir?

AUK’nun birçok nedeni olabilir. Bu nedenleri iki ana grupta incelemek mümkündür

1.Yapısal (organik) nedenler:

Rahim veya yumurtalık kaynaklı fiziksel bozukluklar kanamaya yol açabilir.

Rahim içi polipler

Miyomlar (rahim kas tabakasından kaynaklanan iyi huylu tümörler)

Adenomyozis (rahim iç tabakasının kas tabakasına yerleşmesi)

Endometriyal hiperplazi (rahim iç tabakasının kalınlaşması)

Rahim veya serviks (rahim ağzı) kanseri

2.Fonksiyonel (yapısal olmayan) nedenler:

Bazı durumlarda rahimde fiziksel bir sorun yoktur; sorun hormonal dengesizlikten kaynaklanır.

Yumurtlamanın düzensiz olması

Tiroid bozuklukları

Stres, aşırı egzersiz veya kilo değişiklikleri

Doğum kontrol ilaçlarının yanlış veya düzensiz kullanımı

Kanama pıhtılaşma bozuklukları

Bazı ilaçlar (özellikle antikoagülanlar ve hormon içeren ilaçlar)

Ne Zaman Ciddi Olabilir?

Aşağıdaki durumlar varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır:

Menopoz sonrası kanama

Her zamankinden çok daha yoğun veya pıhtılı adet kanaması

Adet arası kanama veya ilişki sonrası kanama

Düzenli adet döngüsünün bozulması

Kansızlık (anemi) belirtileri: halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi, solukluk

Tanı Nasıl Konur?

Doktor öncelikle detaylı anamnez (öykü) alır ve jinekolojik muayene yapar. Tanı için kullanılabilecek testler şunlardır:

Kan testleri: Hormon düzeyleri, kansızlık, tiroid fonksiyonları değerlendirilir.

Ultrason (özellikle transvajinal ultrason): Rahim duvarı kalınlığı ve miyom/polip varlığı incelenir.

Endometriyal biyopsi: Özellikle 40 yaş üzeri veya menopoz sonrası kadınlarda, rahim iç tabakasından örnek alınır.

Histeroskopi: Kamera sistemiyle rahim içinin doğrudan görüntülenmesidir; hem tanı hem tedavi amaçlı yapılabilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, nedenine, yaşa, çocuk sahibi olma planına ve kanamanın şiddetine göre belirlenir.

1.Tıbbi (ilaç) tedavi:

Hormon tedavileri: Progesteron veya kombine doğum kontrol ilaçlarıyla hormon dengesi sağlanabilir.

Rahim içi hormonlu spiral (Mirena vb.): Kanamayı azaltabilir ve uzun süreli koruma sağlar.

Ağrı kesici ve antifibrinolitik ilaçlar: Kan kaybını ve krampları azaltabilir.

Demir takviyesi: Anemi (kansızlık) gelişmişse kullanılır.

2.Cerrahi tedavi:

Polip veya miyomların çıkarılması (histeroskopik rezeksiyon)

Endometriyal ablasyon: Rahim iç tabakasının yakılması veya kazınması

Histerektomi: Diğer tedavilere yanıt alınamayan ve çocuk düşünmeyen kadınlarda rahmin alınması

Önlem ve Takip

AUK her zaman önlenemese de bazı önlemler riski azaltabilir:

Kilo kontrolü

Düzenli egzersiz

Stres yönetimi

Doğum kontrol haplarının doktor önerisiyle düzenli kullanımı

Düzenli jinekolojik kontroller

Sonuç

Anormal uterin kanama, her kadının hayatında bir kez yaşayabileceği yaygın bir sorundur. Ancak bu durum “normaldir” diye geçiştirilmemelidir. Kanamanın tipi, miktarı veya düzeninde bir değişiklik fark ettiğinizde gecikmeden doktora başvurmanız gerekir. Erken tanı sayesinde hem ciddi hastalıklar erkenden saptanabilir hem de yaşam kalitesi bozulmadan tedavi mümkündür.